DUT 2026 Çağrısı: Sürdürülebilir Kent Projeleri Rehberi

Ufuk Avrupa Programı kapsamında yürütülen Kentsel Geçişleri Sürdürülebilir Bir Geleceğe Yönlendirme Ortaklığı (DUT) 2026 çağrısı başvuruya açıldı. Çağrı, şehirlerin sürdürülebilir ve geleceğe uyumlu hâle gelmesine katkı sağlayacak araştırma ve yenilik projelerine odaklanıyor. Kentsel teknolojiler, enerji, hareketlilik, veri veya çevre çözümleri geliştiren işletmeler için çağrı, uluslararası bir proje ortaklığında yer alma fırsatı oluşturabilir.

Çağrının ayrıntılı koşulları, takvimi ve destek kapsamı resmî belgelerde belirlenir. Bu nedenle proje fikri geliştirmeden önce Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun (TÜBİTAK) duyurusu ile bağlantılı çağrı metinlerinin birlikte incelenmesi gerekir.

Çağrı Hangi Projelere Odaklanıyor?

DUT ortaklığı, kentsel dönüşümü yalnızca fiziki yapıların yenilenmesi olarak ele almaz. Şehirlerin çevresel, toplumsal ve ekonomik ihtiyaçlarına cevap verebilecek araştırma ve yenilik çalışmalarını bir araya getirmeyi amaçlar. Bu çerçevede geliştirilecek bir projenin, açık bir kent sorununa ve ölçülebilir bir dönüşüm ihtiyacına dayanması beklenebilir.

Bir KOBİ açısından uygun proje konusu; enerji ve kaynak verimliliği, düşük karbonlu ulaşım, kent verilerinin kullanılması, dijital şehir hizmetleri, iklim değişikliğine uyum veya döngüsel ekonomi gibi alanlarla ilişkili olabilir. Ancak bir çözümün genel olarak “akıllı şehir” alanına girmesi tek başına yeterli değildir. Proje fikrinin ilgili çağrı başlığıyla, beklenen çıktılarla ve uygunluk kurallarıyla açık biçimde eşleşmesi gerekir.

İşletmeler mevcut ürünlerini yalnızca tanıtmak yerine, çözülmek istenen sorunu, araştırma veya yenilik yönünü ve uluslararası ortakların sağlayacağı katkıyı açıklamalıdır. Çağrı belgelerinde yer alan konu ve kapsam sınırlamaları bu değerlendirmede esas alınmalıdır.

Kimler Hazırlık Yapabilir?

Çağrı, uluslararası ortaklı araştırma ve yenilik projelerine yöneliktir. Bununla birlikte hangi kurum türlerinin başvurabileceği, ülkeler bazında uygunluk koşulları ve ortaklık yapısına ilişkin kurallar resmî çağrı belgelerine göre değişebilir. KOBİ'ler, ancak ilgili ulusal ve uluslararası şartları sağlamaları hâlinde bir proje ortağı olarak değerlendirilir.

Başlangıçta şu sorulara cevap aranabilir:

• İşletmenin çözümü çağrının konu başlıklarından biriyle doğrudan ilişkili mi?
• Projede doğrulanabilir bir araştırma veya yenilik unsuru bulunuyor mu?
• Çözümün bir şehirde denenmesi ya da kent paydaşlarıyla geliştirilmesi gerekiyor mu?
• İşletmenin teknik ekibi ve mali kapasitesi planlanan görevlere uygun mu?
• İhtiyaç duyulan yabancı ortakların görevleri açık biçimde tanımlanabilir mi?

Üniversiteler, araştırma kuruluşları, yerel yönetimler ve teknoloji sağlayıcıları olası proje ekosisteminde farklı roller üstlenebilir. Bununla birlikte her kurumun uygunluğu ayrıca kontrol edilmeli; çağrı metninde yer almayan bir ortaklık kuralı varsayılmamalıdır.

Proje Ortaklığına Nasıl Hazırlanılır?

Uluslararası çağrılarda ortak arama sürecini son haftalara bırakmamak önemlidir. İşletme öncelikle bir sayfalık proje özeti hazırlayabilir. Bu özette kent sorunu, önerilen çözüm, yenilik yönü, beklenen sonuç ve işletmenin üstleneceği rol kısa biçimde açıklanmalıdır.

Hazırlık için şu sıra izlenebilir:

1. TÜBİTAK duyurusundan güncel çağrı metnine ve ulusal başvuru kurallarına ulaşın.
2. Proje fikrini ilgili çağrı konusu ve beklenen çıktılarla eşleştirin.
3. İhtiyaç duyulan ülke, uzmanlık ve kurum türlerini belirleyin.
4. Her ortağın iş paketlerini, sorumluluklarını ve beklenen katkısını yazılı hâle getirin.
5. Bütçe kalemlerini yalnızca proje faaliyetleriyle bağlantılı ve gerekçeli biçimde planlayın.
6. Uluslararası başvuru ile varsa ulusal işlemler için ayrı kontrol listeleri oluşturun.

Görev dağılımı yapılırken işletmenin kapasitesini aşan taahhütlerden kaçınılmalıdır. Pilot uygulama, teknik geliştirme, doğrulama ve yaygınlaştırma gibi faaliyetlerin kim tarafından yürütüleceği baştan netleştirilmelidir.

Başvuruda Nelere Dikkat Edilmeli?

DUT 2026 için son tarihler, destek oranları, bütçe sınırları ve uygun giderler yalnızca resmî çağrı belgelerinden doğrulanmalıdır. Farklı ülkelerdeki ortakların tabi olduğu ulusal kurallar aynı olmayabilir. Uluslararası başvurunun uygun bulunması da ulusal destek sürecinin kendiliğinden tamamlandığı anlamına gelmez.

Proje metninde şehir sorunuyla çözüm arasındaki bağ açık kurulmalıdır. Beklenen çevresel veya toplumsal katkılar mümkün olduğunca ölçülebilir göstergelerle anlatılabilir. Veri erişimi, pilot alan, fikrî mülkiyet, mevzuat ve kent paydaşlarının katılımı gibi konular da hazırlık aşamasında ele alınmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; mali veya hukuki tavsiye değildir. Başvuru kararı vermeden önce TÜBİTAK'ın DUT 2026 resmî duyurusunu, güncel çağrı metnini ve Türkiye'ye yönelik ulusal kuralları inceleyin. Tereddüt edilen uygunluk konularını ilgili resmî irtibat noktasıyla teyit edin.